Wilk w kulturze

Ludy nordyckie również Germanie

Spętany Fenrir odgryzający prawą rękę Tyrowi

Wilkowi przypisano w środku nordyckich mitach rolę podobną do tej, jaką świat chrześcijański przypisuje szatanowi. Chodzi o Fenrira, syna trickstera Lokiego także olbrzymki Angebordy, który był dzikim także nadzwyczaj silnym wilkiem. Z obawy poprzednio jego siłą bogowie zdecydowali się go uwięzić. Został związany magicznym powrozem stworzonym z korzeni gór, ptasiej śliny, kobiecej brody, odgłosu kocich kroków oraz podobnych elementów.

Według innej wersji mitu, Fenrir był potwornym wilkiem pozwalającym sobie na rzecz zabawy uważać za różnorakie pęta, które bez trudu zrywał. Pewnego razu Bogowie zlecili karłom wykonanie specjalnego sznura zwanego Gleipnir, którego Fenrir zerwać wprzódy nie zdołał. Wilk utracił swoją wolność, tudzież bożyszcze wojny, Tyr, prawą rękę, którą włożył w środku wilczą paszczę. Według mitu, Fenrir zdoła się wyzwolić w ciągu końca świata – na początku Ragnarok, plus co do jednego z Garmem, psem księżniczka Hel, podejmie próbę obalenia kosmicznego ładu. Zdoła pożreć Słońce także Odyna, na odwrót zostanie wreszcie pokonany dodatkowo zabity wskroś jego syna – Widara. Obraz ten jest przeniesieniem na skalę kosmiczną zagrożeń społecznych, płynących z naruszania przyjętych reguł.

Wilk zatem symbolizuje wewnątrz owym micie nie zaledwie zło, tymczasem także chaos, powstały na skutek nieprzestrzegania odwiecznych praw. W części poetyckiej Eddy idiomy związane z wilkiem są pejoratywne – "wilczy los" to zły los, poniewierka; "obyś stał się wilkiem wewnątrz lesie" to przekleństwo, natomiast szubienicę nazywa się w tym miejscu "wilczym drzewem".

W mitologii nordyckiej wilkowi przypisano też rolę strażnika. Wraz z orłem stoi u wrót do siedziby Odyna – Asgardu, posiadającej 540 drzwi. Wilk pilnuje zachodnich drzwi, i wzorowy uczeń lata ponad nimi.

Fenrir oraz Tyr – ilustracja do książki Viktora Rydberga z 1911

Wilk do wnętrza kulturze nordyckiej uosabia siły demoniczne. Jednakże podobnie takich sił wolno było używać, dodatkowo czyniono to. Wilczą moc, w charakterze wierzono, posiadali – w jednym rzędzie niedźwiedziej – berserkowie. Byli to niezrównani wewnątrz walce, nieodczuwający strachu dodatkowo nieznający litości wojownicy, potężni oraz budzący grozę. Obawiali się ich sami Wikingowie, zaś w środku innych ludach wzbudzali terror całkiem paniczny. Wierzono, że w czasie bitwy wcielają się do wnętrza nich duchy zwierząt – wilków również niedźwiedzi, oraz że żadna ludzka wojsko nie jest zdolna im się przeciwstawić.

Według mitu, dwójka wilki: Geri ("łakomy") również Freki ("żarłok") towarzyszą Odynowi. W mitologii germańskiej znano go w charakterze Wodana, powszechna była też ufność wewnątrz wilkołactwo, "werwolf" to według mitu pół-człowiek, pół-wilk.

Do mitu tego nawiązała III Rzesza wcześniej na przestrzeni swego upadku, gdy to Heinrich Himmler tworząc oddziały Werwolfu, wpajał ich członkom ideologię identyczną z tą, którą wpajano berserkom: "Nie istnieje osobistość taki w charakterze «przyjaciel». Jeśli twoje zlecenie zostało wskroś niego zagrożone, zwróć się przeciwko niemu – wewnątrz razie potrzeby zabij!" – z przemowy Himmlera do członków Werwolfu.