Wilk w kulturze

Wilk wewnątrz literaturze

Ilustracja Gustawa Doré do Czerwonego Kapturka

Wilk jest częstym motywem literackim. Opisywany był przedtem wewnątrz Biblii, do wnętrza literaturze antycznej (także wskroś Homera również Wergiliusza), nie był pomimo tego postacią pierwszoplanową. Bywał wzmiankowany do wnętrza kronikach, mimochodem, pod okazji. W V wieku Herodot pozostawił wzmiankę o rzekomym wilkołactwie u plemienia Neurów. Wilk przedstawiany był na społeczność negatywnie, jak litera dzikości, wręcz zła. Wyjątkiem są anonimowe Kwiatki świętego Franciszka oraz występujący ibidem wilk z Gubbio.

Wilk lądujący wewnątrz kotle (ilustracja do baśni Trzy świnki braci Grimm – L. Leslie Brooke)

W bajkach plus baśniach wilk jest bohaterem negatywnym. W Czerwonym Kapturku wilk próbuje pożreć tytułową bohaterkę oraz jej babcię używając podstępu, na to samo zostaje pokonany na wskroś gajowego. W baśni braci Grimm o trzech małych świnkach wilk też jest zły, skryty oraz pazerny. Podobnie wewnątrz bajkach Ignacego Krasickiego oznacza to fraszkach Mikołaja Reja. Sporo miejsca w środku swej twórczości poświęcił wilkowi Jean de La Fontaine. W bajkach: Wilk oraz baranek, Wilk również lis, Lew, wilk dodatkowo lis, Wilk oraz pasterze, Wilk, lis także małpa, Wilki oraz owce, Koń również wilk, Pies także wilk, Lis, wilk plus koń, Strzelec także wilk, Koza, kózka oraz wilk La Fontaine ukazuje go w charakterze okrutnego, aliści od czasu do czasu tłumaczy jego uzus zwierzęcą naturą.

Ilustracja do bajki Pies także wilk

Nieco odmienny wizja wilka przyniosła piśmiennictwo okresu romantyzmu. Adam Mickiewicz, przenosząc na własny ziemia z bajki La Fontaine'a o psie również wilku dodatkowo pisząc: "Lepszy na wolności kęsek kontuar jaki, niźli wewnątrz niewoli przysmaki", utworzył relacja do wilka jak symbolu dumy oraz wolności. Przypomniano sobie też, zbytnio sprawą Mickiewicza, legendę o żelaznym wilku, który puder przyśnić się księciu Giedyminowi również zdecydować o miejscu założenia Wilna. Daleką inspirację czerpał z niej np. Wacław Sieroszewski wewnątrz Bajce o żelaznym wilku, traktującej o księciu podbitego plemienia, odzyskującym swoje włości.

Imię Wilk nosi też jeden ze starających się Jagienki Zychówny w środku powieści Sienkiewicza Krzyżacy

Szczególną rolę odgrywa wilk u powieściopisarzy przełomu XIX także XX wieku, opisujących byt dalekiej Północy. W Białym Kle Jacka Londona i Szarej Wilczycy, Barim, synu Szarej Wilczycy oraz Włóczęgach północy Jamesa Olivera Curwooda zwierzę to jest głównym bohaterem książki, będąc równolegle symbolem dzikiej przyrody, która pod warunkiem poddaje się człowiekowi, to ledwie temu, który obdarzy ją miłością także szacunkiem. Obraz wolnego wilczego stada znajduje się też wewnątrz Księdze dżungli Kiplinga.

Symbolem wolności, sprzeciwienia się niewolącemu systemowi jest też wilk u dwóch poetów ostatnich dekad XX wieku: wzorowana na Obławie na wilki (Охота на волков) Włodzimierza Wysockiego Obława[16] Jacka Kaczmarskiego zyskała okazały reakcja społeczny, ponadto wewnątrz kręgach opozycji do wnętrza latach 80. XX wieku. Zostało to rozwinięte w środku jej kontynuacjach, aż do Obławy IV[17][18][19], która podejmuje problem psa służącego systemowi plus niezależnego wilka.

Ten topos został podchwycony na wskroś środowiska anarchistyczne, zwłaszcza eko-anarchistyczne. Symbol psa został ich tekstach przypisany aparatowi państwowemu, zwłaszcza policji, litera wilka – anarchistom. Ilustruje to slogan Psy służą – wilki są wolne.

Stereotyp okrutnego, notorycznie zwycięskiego wilka przekornie obalają dwudziestowieczni fraszkopisarze: Jan Sztaudynger dodatkowo Stanisław Jerzy Lec. W ich fraszkach wilk okazuje się wątły do wnętrza starciu z zewnątrz ostatnim tchem słabszą owcą czyli kozą.

Inną symbolikę – wilka samotnika, outsidera – przywołuje Hermann Hesse wewnątrz tytule na poły autobiograficznej powieści Wilk stepowy.

Ponadto wilki również wilkołaki w wielu przypadkach występują w charakterze tło wydarzeń innymi słowy wątek poboczny. Wilcze wycie buduje tryb grozy wewnątrz horrorach. Wilk występuje jak przyjaciel dodatkowo akolita mrocznych sił do wnętrza powieściach, na przypadek towarzyszy także pomaga wampirom w środku cyklu powieści Nekroskop Briana Lumleya. W Opowieściach z Narnii C.S. Lewisa wilk Maugrim jest sługą białej czarownicy oraz szefem Tajnej Policji Królewskiej, oraz we Władcy Pierścieni J.R.R. Tolkiena wilki (wargowie) służą złym mocom. Wykorzystywany był ponadto topos kobiety-wilkołaka, przedstawianej w charakterze biała wilczyca na przestrzeni pełni, oraz piękna świniarz ułożenie ciała tym okresem. Wątek taki występuje do wnętrza powieści Okręt widmo Fredericka Marryata, jak z bocznej linii w środku historii życia jednego z przyjaciół głównego bohatera.

Nowe Ateny

Encyklopedia Nowe Ateny księdza Benedykta Chmielowskiego, ta ze słynną definicją "Koń który jest, każdy z osobna widzi", w taki sposób opisuje wilka:

Wilk tę ma o sobie mówienia materiam, że jest Zwierz żarłoczny, szkodliwy. Żeby silnego mógł wyrywać konia, ziemi się obżera, tylko z impetem zbyt gardziel chwyta konia, poty trzymając, zanim Koń z zanim ziemią obciążonym nie ufatyguje się dodatkowo nie padnie. Dopiero zajadłszy go, ziemie z siebie wyrzuca per vomitum, natomiast Końskim się mięsem porządnie napycha. Albertus Magnus. Myśliwi czynili relacją, że Wilcy w środku lasach mają exercitia siły swojej, to jest pniaki, kłody biorą w środku pyski, z niemi wskroś grube drzewa czynią salty, i w taki sposób wyćwiczeni, tegoż dokazują na dzikich prosiętach, tudzież potym Wieprzach, Baranach, Cielętach.
(...)
Nie niewysoki również to cud, jak na Paryż Miasto napadłszy wiele Wilków, Ludzi pożarli ośm kroć stówka tysięcy, Teste Gvagnino lib. I-mo & Majolo. Zaczym na rzecz odwrócenia tej rózgi Bożej, wewnątrz Świecie vix słyszanej, postanowił Supplikacye Ś. Mamertus Biskup Wienneński śpiewając Litanie o Wszystkich Świętych.(...)
Jest uparta werdykt wśród prostym Ludem, że niektórzy Ludzie stają się Lycanthropi, to jest w środku zalęgnąć się Wilków zamienieni, zowią ich Polskim terminem Wilkołaki, co jest w znacznym stopniu odkąd prawdy, ponadto że Arte Magica przypadkiem Człekowi znajdować się informacja posąg jakiej Bestii, oraz to raptem oczom Ludzkim w taki sposób się prezentująca, non substantialiter.

W innym miejscu przywołuje Chmielowski legendę:

"Eustorgiusza wilk słuchając, dał się do woza zaprząc, ciągnał jako koń".